Mùa hè năm 1917, trên bầu trời Bavaria nước Đức, tiếng động cơ máy bay trinh sát xé toạc tầng không khí ở độ cao 5.000 mét. Bên trong lớp vỏ kim loại phủ dầu máy là cỗ động cơ BMW IIIa vừa được nhóm kỹ sư hoàn thiện.
Một trăm mười năm sau, tiếng động cơ ấy vẫn vang lên.
Không còn trên bầu trời. Nó vọng giữa những vách đá của dãy Alps khi chiếc BMW M3 kéo hết vòng tua kim đỏ ở cửa ra khúc cua. Nó dội vào hàng rào thép của Nürburgring trong những ngày thử nghiệm. Và cũng có lúc, giữa dòng xe đông đúc ở Hà Nội hay TP.HCM, nó cất lên từ khoang máy BMW 3 Series trước khi hoà lẫn vào nhịp sống thành phố.
Thế giới thay đổi mọi thứ. BMW cũng vậy. Từ động cơ máy bay đến mô tô, sedan thể thao đến SUV, từ động cơ hút khí tự nhiên sang tăng áp kép, rồi bước vào kỷ nguyên điện hóa. Giữa vô vàn đổi thay vẫn còn niềm tin chưa từng dịch chuyển: bản sắc cơ khí chỉ thực sự đáng nhớ khi người cầm vô-lăng mỉm cười ngay từ khoảnh khắc động cơ cất tiếng.
Có lẽ vì thế, người chơi xe vẫn truyền tai nhau câu nói rất mộc: Con gà hơn nhau tiếng gáy. Con xe hơn nhau tiếng nổ. Và đây là brand story về BMW 10 năm trên bầu trời, 100 năm dưới mặt đất.
Từ bầu trời đáp xuống mặt đất
Năm 1918, chiến tranh dần khép lại. Đối với châu Âu, đó là ngày những khẩu đại bác ngừng khai hoả. Với BMW, đó là ngày dây chuyền sản xuất buộc phải dừng hoạt động.
Hiệp ước Versailles cấm Đức tiếp tục chế tạo động cơ máy bay để ngăn ngừa hậu hoạ. Chỉ sau một đêm, doanh nghiệp vừa gây tiếng vang nhờ động cơ IIIa mất đi thị trường lớn nhất, những cỗ máy đưa phi công lên bầu trời lộng gió không còn nơi để cất cánh.
Những năm sau chiến tranh, nhà xưởng ở Munich lần lượt sản xuất phanh tàu hỏa, động cơ công nghiệp rồi mô tô. Đó không phải sản phẩm mang lại hào quang như động cơ hàng không, nhưng giúp BMW giữ lại điều quý giá nhất: những con người chế tạo cơ khí bằng kỹ thuật nghiêm cẩn chuẩn Đức.
Đến cuối thập niên 1930, BMW tìm thấy đường băng mới. Lần này, không còn giữa những tầng mây mà trên mặt đường.
Chiếc xe khiến châu Âu gọi tên BMW
Rạng sáng ngày 28/4/1940, thành phố Brescia, miền Bắc Italy thức dậy trong tiếng động cơ của hàng trăm chiếc xe chuẩn bị xuất phát cho Mille Miglia – cuộc đua đường trường khắc nghiệt bậc nhất châu Âu.
Vì chiến tranh đã nổ ra, lộ trình cổ điển Brescia – Rome không còn được sử dụng, ban tổ chức chuyển sang vòng đua tam giác Brescia – Cremona – Mantova, lặp lại chín vòng đủ chiều dài 1.500 km, nhưng điều đó không khiến cuộc đua bớt khắc nghiệt.
Muốn chiến thắng, chiếc xe phải đủ nhanh để băng qua những đoạn quốc lộ, đủ linh hoạt để vượt đèo, đủ trâu bò để chịu đựng gần mười giờ vận hành liên tục.
Giữa dàn xe Alfa Romeo, Lancia và nhiều tên tuổi lớn lúc bấy giờ, BMW 328 Touring Coupé gần như không được chú ý. Thân xe bằng nhôm được vuốt dài giúp giảm sức cản không khí (ngày nay gọi là Hệ số cản gió). Động cơ sáu xi-lanh thẳng hàng không phải mạnh nhất giải, nhưng toàn bộ chiếc xe chỉ nặng 780 kg. Trong lĩnh vực xe đua, muốn chạy nhanh, phải tìm cách giảm trọng lượng.
Suốt gần mười giờ trên hành trình, chiếc BMW liên tục bám sát nhóm dẫn đầu. Khi cán qua vạch đích, bụi đất miền bắc nước Ý vẫn còn phủ kín thân xe. Đồng hồ ghi nhận tốc độ trung bình 166 km/h.
Từ thời khắc ấy, cái tên Bayerische Motoren Werke không còn chỉ gắn với động cơ kiêu hãnh từng bay trên bầu trời, nó bắt đầu gắn với những chiếc xe khiến người ta muốn cầm lái dưới mặt đất.
Mẫu sedan huyền thoại định nghĩa BMW
Mời xem Kompat Detailing phục dựng thành công BMW 3 Series đời cổ, đổ xăng là chạy, không cần nghĩ nhiều, trước khi đọc bổ sung nội dung chi tiết bên dưới.
Năm 1968, kỹ sư Alex von Falkenhausen lấy động cơ hai lít mới phát triển, đặt vào thân xe nhỏ gọn của dòng 02 Series để thử nghiệm. Khi nguyên mẫu đầu tiên hoàn thành, mọi người đều nhận thấy sự khác biệt: nhỏ nhẹ, linh hoạt, tiềm năng.
Ý tưởng đạt đến hình hài hoàn chỉnh vào mùa hè năm 1975. Trong phòng trưng bày tại Munich, chiếc sedan màu bạc xoay tròn trên bục triển lãm, tấm biển nhỏ phía trước chỉ ghi vỏn vẹn cái tên rất ngắn. 3 Series.
Nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ ngày đầu tiên ra mắt, hơn 20 triệu chiếc BMW 3 Series được bán trên toàn thế giới, trở thành dòng xe thành công nhất trong lịch sử BMW. Vì vậy, đừng hỏi tại sao có người mơ mỗi thứ 3-5-7, được cầm lái mỗi chiếc BMW 3-5-7.
Chiến thắng trên đường đua chỉ là khởi đầu
Ngày 1 tháng 5 năm 1972, BMW thành lập bộ phận BMW Motorsport GmbH. Ban đầu, đó chỉ là nhóm 35 kỹ sư và nhân viên, làm việc trong khu xưởng khiêm tốn gần Munich. Họ không có dây chuyền sản xuất riêng, cũng không được giao nhiệm vụ tạo ra mẫu xe bán chạy tiếp theo của BMW.
Công việc của nhóm gói gọn trong mục tiêu: Đưa BMW trở thành cái tên đáng nể trên đường đua.
Người đứng sau dự án là Jochen Neerpasch, cựu tay đua, cũng là người tin chiến thắng chỉ thực sự có ý nghĩa nếu những gì học được trên đường đua có thể quay trở lại phục vụ những mẫu xe chạy trên đường phố.
Đường đua là nơi phơi bày mọi điểm yếu của chiếc xe. Một vòng chạy ở đường xanh thử thách Nürburgring kéo dài hơn 20 km với hàng trăm lần “đạp nhanh, phanh gấp”, đổi hướng liên tục. Chỉ một chi tiết hoạt động thiếu chính xác đủ khiến cả chiếc xe chậm đi hoặc buộc phải dừng cuộc chơi.
Các kỹ sư BMW vì thế xem mỗi giải đua như một lần thí nghiệm. Những bài học sau đó được mang trở lại Munich, nơi chúng xuất hiện trên các mẫu xe thương mại dưới nhiều hình thức khác nhau: hệ thống treo chính xác hơn, bộ vi sai thông minh hơn hay khả năng làm mát hiệu quả hơn khi xe vận hành ở cường độ cao.
Năm 1986, tiếng gầm hổ báo BMW M3 ra đời để đáp ứng quy định homologation (được phép lưu thông trên đường phố) của giải đua xe du lịch. Không ai ngờ yêu cầu kỹ thuật ấy tạo nên một trong những mẫu xe thể thao thương mại được yêu thích nhất lịch sử ô tô.
Trong hơn nửa thế kỷ, BMW M giành hàng nghìn chiến thắng ở các giải đua touring, từ European Touring Car Championship đến DTM, đồng thời ghi dấu ấn trong Formula 1 với chức vô địch thế giới năm 1983 của Nelson Piquet cùng động cơ tăng áp BMW.
Những chiếc cúp ấy rất quan trọng.
Nhưng nếu hỏi các kỹ sư BMW M điều gì đáng tự hào, câu trả lời có lẽ không nằm ở vẻ lấp lánh của những tấm huy chương. Nó nằm trên con đường bình thường mỗi ngày, nơi BMW M3 đưa chủ nhân đi làm vào sáng thứ Hai, cuối tuần xuất hiện trên đường đua mà gần như không cần thay đổi gì ngoài bộ lốp.
Ba dấu ấn thiết kế & công nghệ BMW
Trước khi những chiếc BMW lăn bánh trên đường phố Sài Gòn hay len qua dòng xe Hà Nội, Đà Nẵng, Cần Thơ, chúng đã mang theo vài “chữ ký” chỉ cần liếc qua, người không thuộc cộng đồng Suốt Ngày XE cũng nhận ra ngay đó là BMW.
Lưới tản nhiệt quả thận. Gương mặt không thể nhầm lẫn của mọi chiếc BMW trong chín thập kỷ. Chi tiết ấy xuất hiện lần đầu vào năm 1933, thời điểm ô tô còn được xem như bộ mặt đại diện cho cả hãng xe.
Qua từng thế hệ, hình ảnh quả thận liên tục đổi dáng: khi thon dài khiêm tốn, khi to bản nổi bật, có lúc phát sáng như tuyên ngôn thiết kế cho kỷ nguyên xe điện. Dù biến đổi thế nào, nó vẫn là thứ đầu tiên người ta nhìn vào để nhận ra: đây là BMW.
Cặp đèn pha mắt kép Laserlight. Đôi mắt đặc trưng nhìn xuyên màn đêm, phá tan sương mù. Nếu lưới tản nhiệt là gương mặt, ánh đèn chính là ánh nhìn. Công nghệ chiếu sáng laser cho phép BMW chiếu xa hơn hẳn so với đèn LED thông thường, giúp người lái yên tâm với con đường phía trước ngay cả trong đêm tối.
Và cuối cùng, ẩn dưới nắp capo là nhịp đập làm nên cảm giác lái gắn liền với tên tuổi BMW: động cơ TwinPower Turbo. Đây là công nghệ tăng áp giúp động cơ phản ứng nhanh nhạy, mượt mà ở mọi dải vòng tua, mang lại đúng cảm giác người cầm lái BMW tìm kiếm: vòng tua càng cao, nồng độ máu pha xăng càng lớn.
Trong hành trình một trăm mười năm, khái niệm năm xưa bất ngờ quay trở lại: Neue Klasse vốn là tên của mẫu BMW 1500 ra mắt năm 1961, chiếc xe từng kéo hãng ra khỏi bờ vực phá sản, đặt nền móng cho dòng sedan thể thao làm nên danh tiếng BMW sau này.
Hơn sáu thập kỷ sau, BMW chọn lại chính cái tên đó để đặt tên nền tảng thuần điện đầu tiên, mở đầu với iX3 hoàn toàn mới, tiếp nối bằng phiên bản chạy điện của chính dòng 3 Series.
BMW dùng lại cái tên cũ cho chương hoàn toàn mới là cách gợi nhắc khéo léo bản sắc BMW chưa từng giới hạn ở loại động cơ hay công nghệ cụ thể, luôn chủ động tái sinh mỗi khi thế giới đổi thay, giống hệt những gì đã xảy ra một thế kỷ trước, khi động cơ từng kiêu hãnh bay trên bầu trời buộc phải hạ cánh xuống mặt đất để tìm lối đi.
BMW hoà mình vào đường phố Việt
Trong thập niên 90, trước sảnh khách sạn lớn ở Hà Nội hay TP.HCM, không khó để bắt gặp BMW 3 Series màu bạc hoặc đen đậu bên lề đường. Người bước xuống xe cầm cặp da mỏng, tự tay bấm khóa cửa trước khi đi nhanh vào cuộc họp.
Hình ảnh ấy lặp lại trong nhiều năm, đến mức BMW gắn với thế hệ doanh nhân trưởng thành cùng nhịp chuyển mình của nền kinh tế.
Từ năm 1994, BMW là một trong những thương hiệu xe sang đầu tiên lắp ráp trong nước (trước cả Mercedes). Hơn 20 năm đầu tiên của BMW tại Việt Nam, dấu ẩn để lại không nhiều, bởi 95% người Việt vẫn đang phân vân giữa xe Nhật hay xe Hàn, thương hiệu đẳng Đức như BMW thực sự ngoài tầm cọc.
Đến năm 2018, BMW bước sang chương mới khi hợp tác sâu với THACO AUTO, mở rộng hệ thống phân phối và dịch vụ hậu mãi trên phạm vi cả nước. Bốn năm sau, 3 Series, 5 Series, X3 và X5 được lắp ráp tại Khu công nghiệp THACO Chu Lai, đánh dấu cột mốc quan trọng trong hành trình phổ cập thương hiệu BMW tại Việt Nam.
Hơn ba thập kỷ trôi qua, công nghệ trên xe thay đổi gần như hoàn toàn. Chìa khóa cơ thay bằng chìa khóa thông minh. Đồng hồ analog nhường chỗ cho màn hình kép kỹ thuật số. Ngay cả tiếng động cơ – thứ từng làm nên bản sắc BMW – cũng trở nên lặng hơn trong kỷ nguyên điện hóa.
Nhưng hình ảnh thân thuộc vẫn nguyên vẹn: người chủ xe BMW vẫn trực tiếp ngồi ở ghế lái, hai tay đặt lên vô-lăng, mỉm cười hồn nhiên khi thấy con đường rộng mở, phấn khích khi thấy đường cong uốn lượn.
Người xưa có câu: Con gà hơn nhau tiếng gáy.
BMW, trong 100 mười năm qua, tiếng nổ chưa bao giờ là thanh âm duy nhất phát ra từ động cơ. Đó là tiếng nói của triết lý cơ khí nghiêm cẩn từ bầu trời Bavaria đến những cung đường trên khắp thế giới, lăn bánh hòa nhịp vào dòng chuyển động nơi đất Việt, nó nhắc cộng đồng Suốt Ngày XE: BMW chưa bao giờ đánh mất bản sắc ngay cả khi chiếc xe đang tắt máy…
Dòng thời gian 110 năm đầu tiên của BMW
Hầu hết mọi hãng xe đều bắt đầu trên mặt đất, BMW xuất hiện từ trên không, mãi hơn một thập kỷ sau mới chịu chạm đất.
Năm 1916: BMW ra đời từ nhà máy sản xuất động cơ máy bay, hay nói cách khác, BMW khởi nghiệp giữa bầu trời, không phải trên đường nhựa.
Thập niên 1920: Hãng mua lại Fahrzeugfabrik Eisenach, kèm bản quyền chiếc Dixi 3/15, phiên bản Đức hoá của Austin 7 nước Anh. Chiếc xe đầu đời, tạm mượn giọt máu Anh Quốc.
Thập niên 1930: BMW 328 ra đời, chiếc roadster thể thao với khung gầm chuyên biệt và động cơ M328, lập tức giành chiến thắng ở hạng 2.0 lít ngay tại đường đua Nürburgring năm ra mắt.
Thập niên 1940: Thế chiến thứ II kéo BMW về lại với máy bay quân sự, sản xuất dân dụng gần như tê liệt. Nhà máy bị tàn phá nặng, hãng sống bằng việc làm nồi, bếp, xe đạp, bất cứ thứ gì kim loại có thể trở thành hàng bán được.
Thập niên 1950: Mẫu xe siêu nhỏ Isetta ra mắt năm 1955 để cứu doanh số nhưng kết quả không thành công. Đến cuối thập niên, BMW đứng trước nguy cơ gần như phá sản.
Thập niên 1960: BMW New Class (Neue Klasse) ra đời, ứng dụng lên dòng sedan 4 cửa và coupe 2 cửa. Đây là thập niên BMW từ chỗ suýt chấm hết, vươn mình trở thành hãng sedan thể thao hạng sang đúng nghĩa.
Thập niên 1970: BMW Motorsport GmbH thành lập. BMW 5 Series đầu tiên xuất hiện, vài năm sau 3 Series, 6 Series, 7 Series nối tiếp nhau ra đời, dựng nên bộ khung danh pháp theo số vẫn dùng đến hiện tại.
Thập niên 1980: Dải sản phẩm mở rộng đều đặn với 7 Series, 5 Series, BMW củng cố hình ảnh “xe này lái sướng” ở mọi phân khúc, chuẩn bị cho làn sóng toàn cầu hoá.
Thập niên 1990: BMW mua lại Rover Group, gồm các thương hiệu Rover, Land Rover, MINI và MG, một canh bạc tốn kém. Năm 1998, hãng bù lại bằng cú “chốt deal” ngoạn mục hơn nhiều: giành được quyền sử dụng tên và logo Rolls-Royce. Cùng năm đó BMW ra mắt X5, chính thức lấn sân SUV.
Thập niên 2000: BMW bán lại phần lớn Rover (chỉ giữ MINI), chính thức vận hành Rolls-Royce như thương hiệu riêng từ 2003. Hãng dồn lực trở lại vào thế mạnh cốt lõi: sedan và coupe thể thao hạng sang.
Thập niên 2010: BMW i3 ra mắt, mẫu xe điện sản xuất đại trà đầu tiên của hãng, mở đường cho dòng “i”. Năm 2016, BMW kỷ niệm 100 năm thành lập, đúng lúc cả ngành công nghiệp ô tô bắt đầu rung chuyển vì làn sóng điện hoá.
Hiện tại 2026: BMW chạy song song ba làn: động cơ đốt trong, PHEV, và thuần điện với nền tảng Neue Klasse thế hệ mới, một cách tri ân trọn vẹn cái tên đã cứu hãng thoát khỏi phút lâm nguy năm 1962.
