Hãy hình dung một sáng sớm đầu ngõ. Chiếc bán tải đỗ nép bên lề, cửa thùng sau hạ xuống như cánh tay mở rộng. Sáng chở xe máy giao cho khách. Chiều chở bàn ghế dựng quán. Cuối tuần chở hai chiếc xe đạp gấp gọn ra biển, lên rừng.
Hơn một thế kỷ qua, khoảng trống trong thùng chở nông sản, chở đồ nghề, chở cả giấc mơ phượt. Giờ bán tải có thêm mối bận tâm mới: dưới sàn xe chứa một khối pin. Pin thì phải sạc, mà sạc thì cần trạm, mà trạm thì chưa được liên thông.
Vậy khi bán tải chuyển sang chạy điện, liệu nó có giữ được tinh thần “đầu tuần chở hàng, cuối tuần nghịch bùn? Và ở những nơi trạm sạc còn thưa, chiếc bán tải điện mang theo bình xăng nhỏ như VF Wild có phải là lời giải cho xu hướng mới?
Suốt Ngày XE tóm tắt lịch sử xe bán tải
Trước khi có tên gọi pickup truck (xe bán tải, cái tên nói đúng công dụng: xe “nhặt” hàng lên), nông dân và thợ thủ công đã tự lắp thùng gỗ lên chiếc ô tô được tháo bớt ghế. Nhu cầu chở hàng có trước, chiếc xe chỉ chạy theo sau.
Rồi chiến tranh đến và đòi hỏi nhiều hơn. Thế chiến thứ nhất cần những chiếc gầm chắc, đa dụng: chở hàng hoá, chở binh lính, chở thương binh. Năm 1918, Dodge Brothers biến chiếc xe cứu thương quân sự thành Business Car, chở được 450 kg. Mốc này cho thấy thùng sau của chiếc xe dân dụng đầu tiên mang dáng dấp quân sự.

Năm 1925, Ford ra mắt Model T Runabout, một trong những chiếc bán tải xuất xưởng nguyên chiếc được nhắc tới nhiều nhất trong các bài lịch sử ô tô. Thế chiến thứ hai nối tiếp mạch quân sự ở quy mô lớn hơn, Dodge chế tạo hơn nửa triệu xe tải các loại, riêng dòng WC khoảng 255.000 chiếc trong giai đoạn 1942–1945.
Sau chiến tranh, hệ dẫn động bốn bánh trứ danh từ chiến trường được Dodge đưa về xe dân dụng năm 1946 với mẫu Power Wagon. Ngày nay, Dodge tập trung sản xuất xe cơ bắp.
Nhìn lại lịch sử, tính cách bán tải được định hình từ sớm: gầm chắc, thùng mở, chưa biết trước sẽ chở gì. Mọi đời xe sau này chỉ thay đổi cách lấp đầy không gian trong cái thùng đó.
Cái thùng trên xe bán tải chở đủ thứ hàng
Sau khi tạm thời giải ngũ, xe bán tải không đổi bản chất, chỉ đổi vai diễn phù hợp với hoàn cảnh sinh sống. Nhìn chung, có bốn vai đáng nhớ.
Thứ nhất, xe quân sự. Gầm cao, khung chắc, máy mạnh, càn lướt, dẫn động bốn bánh, thùng lớn phía sau: bộ gen trội từ gốc rễ, mọi đời bán tải còn mang trong người.

Thứ hai, xe công trường. Người lao động cần chỗ ngồi rộng hơn, máy mạnh hơn, sức kéo mạnh hơn. Thùng xe lúc này là bàn làm việc.
Thứ ba, xe gầm cao phong cách. Từ cuối thập niên 1970, các tay lái California, Hoa Kỳ bắt đầu lên các bài độ đúng đỉnh cho bán tải.
Thứ tư, xe bán hàng lưu động. Ở Thái, bán tải trở thành cửa hàng tiện lợi di động, lăn đều trên bốn bánh xe. Ở Nhật, bán tải lên đời thành “xe bếp” (kitchen car) nhỏ gọn, phục vụ dân văn phòng bữa cơm lành, canh ngọt.
Ba đặc điểm kỹ thuật làm nên chiếc bán tải
Dù đổi vai thế nào, anh em tứ trụ bán tải vẫn nhận ra nhau qua ba đặc điểm quen thuộc. Mỗi đặc điểm gắn với một công năng cụ thể.
Thứ nhất, khung gầm rời (body-on-frame). Thân xe gồm cabin và thùng đặt lên một bộ khung gầm chắc nịch. Khung gánh phần lớn tải trọng và lực xoắn khi chở nặng. Thân xe tách rời, dễ gắn thùng chuyên dụng, dễ sửa chữa sau va chạm.
Thứ hai, dẫn động bốn bánh (4WD). Công năng bám đường trơn, bùn lầy, dốc đứng, sức kéo…, những kiểu mặt đường bán tải gặp hàng ngày ở công trường, nương rẫy, đường rừng. Đặc điểm này đến từ quân đội rồi về xe dân dụng.
Thứ ba, thùng hàng phía sau. Chở những món dài, cồng kềnh, thực phẩm nặng mùi như sầu riêng, hải sản không muốn đưa vào cabin, tách người khỏi hàng; không gian đủ lớn để biến thành tủ đồ nghề sửa xe lưu động, quầy hàng phục vụ thức ăn nhanh.

Thời đại bán tải điện và hệ truyền động EREV
Chặng mới nhất của bán tải chia thành hai nhánh. Nhánh thứ nhất là thuần điện (BEV), chạy hoàn toàn bằng pin. Nhánh thứ hai là EREV (Extended-Range Electric Vehicle: xe điện tăng tầm), bánh xe do motor điện kéo, động cơ xăng chỉ quay máy phát để nạp pin.
Mẫu số mẫu xe bán tải điện và bán tải EREV
| Mẫu xe | Quốc gia | Hệ truyền động |
| Rivian R1T | Mỹ | Bán tải thuần điện |
| Chevrolet Silverado EV | Mỹ | Bán tải thuần điện |
| GMC Sierra EV | Mỹ | Bán tải thuần điện |
| Tesla Cybertruck | Mỹ | Bán tải thuần điện |
| Isuzu D-Max EV | Nhật | Bán tải thuần điện |
| Toyota Hilux Travo-e | Nhật | Bán tải thuần điện |
| Deepal Hunter K50 | Trung Quốc | EREV tăng tầm |
| VinFast VF Wild | Việt Nam | EREV tăng tầm |
Rivian R1T: xe bán tải điện
Rivian (hãng xe khởi nghiệp Mỹ) giới thiệu mẫu R1T vào năm 2018, giao chiếc đầu tiên vào tháng 10/2021, với lời hứa về chiếc bán tải thuần điện hiệu năng, bền vững và phiêu lưu.

Điều đáng nhớ không nằm ở mã lực mà là cách khai thác chỗ trống: pin dưới sàn, xe có thêm Gear Tunnel, khoang chứa 330 lít chạy ngang sau hàng ghế sau, cộng thêm cốp trước; hệ treo khí nâng gầm lên 37 cm. Rivian R1T được bình chọn là Truck of the Year 2022.
Tesla Cybertruck: xe bán tải điện
Cybertruck ra mắt tháng 11/2019 sau nhiều năm tạo sóng, chất liệu vỏ thép không gỉ cán nguội siêu cứng, kiểu dáng như bước ra từ phim khoa học viễn tưởng của Mỹ vĩ đại.
Tesla bán thêm gói pin 50 kWh gắn vào thùng. Chạy xa hơn, nhưng mất khoảng một phần ba không gian chở hàng. Đây chính là bộ tăng tầm, chỉ khác là bằng pin chứ không phải bằng xăng như VinFast VF Wild đang được chốt như tôm tươi tại Việt Nam.
VinFast VF Wild: xe bán tải EREV
VF Wild là mẫu EREV đầu tiên của VinFast. Xe dùng một motor điện 160 kW, pin 46,4 kWh, 250 km thuần điện. Điểm yếu dễ thấy là xe chỉ có bản một motor dẫn động cầu trước, chưa có AWD, có lẽ chưa hợp với kiểu bán tải đi cày, nghịch bùn. Dù vậy, sức hút ban đầu không nhỏ: gần 11.000 đơn tiên phong chỉ sau hai tuần mở cọc từ ngày 25/9/2026.
Mời bạn theo chân Whatcar đi dạo một vòng VF Wild trong sự kiện ra mắt, kết hợp nhận cọc cho khách hàng Việt Nam tiên phong.
Xe bán tải điện trong cuộc chiến với xe xăng
Xe xăng có lợi thế khó cãi: trạm xăng đã có sẵn, đổ đầy bình chỉ mất vài phút. Xe bán tải điện sống nhờ trạm sạc, hệ truyền động EREV cũng phải sạc, chứ nếu có pin mà không sạc, thì phí phạm quá. Xe bán tải điện có 3 điểm yếu, ai yêu lắm mới chốt vào thời điểm này.
- Thứ nhất, hạ tầng sạc chưa đủ
- Thứ hai, khi tải nặng thì hao pin
- Thứ ba, thời gian sạc cũng còn lâu
EREV: giữ cái hay của điện, mượn cái tiện của xăng
Đây là chỗ EREV vào cuộc. Bánh xe luôn do motor điện kéo, nên cảm giác lái êm và mượt như xe điện; động cơ xăng chỉ chạy ở vòng tua ổn định để làm máy phát, khi pin cạn nó tự bật để bổ sung điện. Pin nhỏ, nhẹ, rẻ; nỗi lo “chưa tới chợ đã tắt đài” được xử lý bằng trạm xăng.
Bán tải điện VF Wild được chọn và chốt nhiều
Phân khúc bán tải tại thị trường Việt không quá sôi động như 5 chỗ gầm cao, số lượng mẫu đếm chưa hết 10 ngón tay. VF Wild dẫn động cầu trước ngay khi ra mắt, là mẫu bán tải điện đầu tiên tại thị trường, có thể được chọn & chốt bởi 4 lý do.

Một, dáng bán tải đúng nghĩa. Mũi cao, thân dập gân, vòm bánh rộng, thùng liền cabin. Nó là bán tải thuần chùng, không phải SUV cắt đôi khoang sau để làm thùng chở hàng.
Hai, nền tảng tốt để đắp độ. Trang bị bệ bước lên thùng sau, giúp người dùng tiếp cận khoang chở đồ dễ dàng khi cần lấy, sắp xếp hoặc cố định hành lý. Theo nguồn tin của Suốt Ngày XE, đồ chơi cho VF Wild đã được sản xuất số lượng lớn, chỉ chờ gió đông để tung hàng.
Ba, xe điện có bình xăng dự phòng. Chạy phố, đi làm hằng ngày bằng điện vẫn quá hợp lý. Khi cần đi xa, đi công tác, di chuyển liên tỉnh, pin đầy điện – xăng đầy bình > tổng quãng đường 1.000 km/sạc. Trạm sạc VinFast thì không cần suy nghĩ. 155.000 cổng sạc toàn quốc.
Bốn, cấp điện ra bên ngoài. Với tính năng V2L, lấy điện trực tiếp từ pin trong xe để cấp phát cho thiết bị bên ngoài, biến xe thành “nguồn điện di động” cho công việc, khẩn cấp và giải trí.

Hơn 100 năm tồn tại, kiểu dáng và công năng bán tải từng bước được biến hình và hoán đổi từ xe quân sự sang xe dân sự; từ chạy xăng sang thuần điện, nhưng cái thùng phía sau chưa bao giờ từ chối chở bất cứ món gì, miễn trong vòng pháp luật.
Hai điểm chung của người chơi hệ bán tải
Trò chuyện với anh em trong hội bán tải, Suốt Ngày XE nhận ra người chơi hệ bán tải có thể khác nhau về giới tính, địa vị, về cách làm chủ chiếc xe, nhưng thường có hai điểm chung.
1. Thích nghịch bùn, nhưng không sống lầy
Họ thích cảm giác ngắm nhìn bùn đất bắn tung tóe lên xe (không bắn lên bụng, lên mặt) thích âm thanh của lốp xe xé toạc vũng nước, đặc biệt thích cảm giác chinh phục, khi vượt qua địa hình mà xe sedan chủ tịch phải ngao ngán quay đầu.
Người chơi hệ bán tải thích nghịch bùn, nhưng không sống chết với bùn. Họ khoá vi sai, mở bản đồ, nhưng không biến đời mình thành cuộc off-road vô định. Sự lầy lội kết thúc ở mức độ giải trí. Khi thứ Hai đến, chiếc bán tải được rửa sạch bụi trần, có thể làm luôn gói detailing chuyên sâu, không còn dấu tích của chiến binh bùn đất vài ngày trước.

2. Thích dã ngoại, nhưng không dã tâm
Họ là nhóm đàn ông (và nhiều phụ nữ) xuất hiện vào cuối tuần tại những con suối nhỏ ven đô, bãi đất trống với lửa trại bập bùng, cung đường vắng người qua lại, rộn ràng tiếng chim.
Chiếc bán tải đậu bên cạnh, cốp xe mở toang với đủ thứ đồ dùng từ lều trại, bếp gas mini đến ghế xếp nhỏ gọn. Họ yêu thiên nhiên, nhưng theo cách của người thành thị: vẫn cần có Wi-Fi, vẫn mang theo máy pha cà phê tự động hoặc quay tay.
Anh Hoàng Raptor: “Người chơi hệ bán tải không phải dạng dã man, sống cả tháng trong rừng để chinh phục địa hình tưởng chừng chỉ dành cho trực thăng. Họ tìm sự cân bằng: đủ gần thiên nhiên để cảm nhận nhịp đập hoang dã, đủ xa loài người để buông bỏ tham-sân-si-dục”.






