Hãy hình dung một buổi tối, khi hoàng hôn đã tắt. Ở phía xa, toà nhà bật đèn, đường chân trời, ban ngày chỉ là nét mờ ảo, bỗng hiện ra như đường kẻ bằng ánh sáng.
Đường chân trời đô thị, tiếng Anh gọi là skyline, vừa là nét vẽ tự nhiên của kiến trúc, vừa là chữ ký không gian của thành phố. Khi đặt tên ấy lên mẫu Continental GTC S duy nhất, hãng xe Anh Bentley muốn kể câu chuyện cần đến ba bàn tay: hãng xe 107 năm tuổi, xưởng thủ công có gốc rễ từ trước cả chiếc ô tô đầu tiên, và nhà chế tác âm thanh ở Salisbury.
Bentley đường đua và giai thoại Le Train Bleu
Năm 1919, tại Cricklewood, bắc London, kỹ sư đường sắt Walter Owen Bentley, người trong giới gọi bằng cái tên thân mật là W.O., lập hãng xe mang họ mình.
Năm 1922, Bentley 3 Litre bất ngờ về đích ở vị trí thứ 13 trong cuộc đua 500 dặm tại Indianapolis (nay được gọi là Indy 500). Sau đó, ba chiếc xe khác lần lượt giành vị trí thứ hai, thứ tư và thứ năm trong cuộc đua Isle of Man TT 1922. Người cầm lái chiếc xe về đích ở vị trí thứ tư chính là W.O. Bentley, trong cuộc đua cuối cùng của ông.
Giải đua 24 Giờ Le Mans lần thứ hai được tổ chức vào năm 1924. W.O. Bentley, sau khi chứng kiến một trong những chiếc xe của mình giành vị trí thứ tư vào năm trước đó, đã hết lòng ủng hộ hai tay đua John Duff và Frank Clement. Năm đó, Bentley 3 Litre trang bị nhiều cải tiến, đủ giúp Bentley giành chiến thắng Le Mans đầu tiên.
Từ 1927 đến 1930, Bentley thắng bốn năm liền, nâng tổng số lên 5 chiến thắng trong một thập niên, rút khỏi đường đua ngay sau chiến thắng cuối. Một cách phản ứng lạ lùng: thắng năm lần rồi nghỉ, cực kỳ ngạo nghễ.
Đứng sau những chiến thắng là nhóm Bentley Boys giàu có, xuất thân không quân hoặc hoàng tộc, mê tốc độ phi mã, sâm-banh hảo hạng như mê cưỡi ngựa. Woolf Barnato, người thừa kế gia tài kim cương kiêm chủ tịch hãng, dự Le Mans đúng ba lần, thắng cả ba.
Cuộc đua với Chuyến tàu Xanh
Tháng 3/1930, ở Cannes (Pháp) Barnato nhận lời thách thức: lái chiếc Speed Six về London, có mặt ở quán rượu trước khi chuyến tàu hạng sang Le Train Bleu (Chuyến tàu Xanh) kịp tới nhà ga Calais. Khoản cược chỉ 200 bảng Anh, đủ để dòng máu pha xăng lên đường.
17 giờ 45 phút hôm sau, tàu rời Cannes. Barnato xuất phát cùng tay chơi golf nghiệp dư Dale Bourne. Ông lao qua cơn mưa lớn trên đường Cannes đi Lyon, cắm đầu chạy trong đêm, tới Calais lúc 10 giờ 30 sáng, lên phà sang Anh rồi lái tiếp, tổng cộng 700 dặm, hơn 1.100 km.
Theo giai thoại, ông đỗ xe trước cửa Conservative Club ở phố St James’s, London, đúng 15 giờ 20 phút chiều. Bốn phút sau, chuyến tàu Le Train Blue mới vào tới ga Calais.
Bentley đánh bay mùi hương xa xỉ và trở lại
Cơn khủng hoảng kinh tế đầu thập niên 1930 làm cạn nguồn tiền của Barnato. Năm 1931, Rolls-Royce mua lại Bentley qua công ty trung gian, kín đến mức chính W.O. cũng không biết ai là người mua cho tới khi thương vụ đã thành.
Sáu thập niên sau, tập đoàn Volkswagen mua Bentley cùng nhà máy ở Crewe; BMW giữ tên Rolls-Royce. Chiếc Bentley đầu tiên của kỷ nguyên mới là Continental GT, ra mắt năm 2003. Ngày nay, bốn dòng quen thuộc nhất của hãng là:
- Continental GT: grand tourer, xe đường trường hai cửa, mạnh như súng, êm như nệm, ra mắt năm 2003, mở đầu kỷ nguyên Volkswagen của Bentley.
- Continental GTC: bản mui trần của Continental GT, giới thiệu lần đầu năm 2005, dành cho người muốn nghe tiếng gió lẫn tiếng nhạc trên cùng cung đường.
- Flying Spur: sedan bốn cửa, nhánh thứ ba của gia đình, chung dòng máu grand tourer nhưng thêm hai cánh cửa cho hàng ghế sau ngồi thoải mái.
- Bentayga: kiểu dáng SUV, nhánh thứ tư của gia đình, mở màn cho thói quen đặt tên xe theo địa danh nổi tiếng, về sau nối tiếp bằng Bacalar.
Nhưng hãy quay lại chuyến tàu xanh một chút, vì nó che giấu chi tiết ít người để ý. Từ năm 1919 đến 1940, mọi chiếc Bentley rời nhà máy chỉ bao gồm khung gầm trần: động cơ, hộp số, hệ treo, bánh xe.
Phần thân xe, thứ khách hàng nhìn thấy và chạm vào, do các xưởng đóng xe bên ngoài thực hiện: Mulliner, Park Ward, Vanden Plas, Gurney Nutting. Nói cách khác, suốt hai thập niên đầu, diện mạo của chiếc Bentley là tay nghề của người khác. Một cái tên đã đi cùng Bentley từ thập niên 1920 cho tới tận hôm nay: Mulliner.
Mulliner cá nhân hoá từng đường kim mũi chỉ
Mulliner có nghề làm yên cương từ năm 1559, cho đến 200 năm sau, cái tên nổi lên từ năm 1760 khi F. Mulliner nhận đóng và bảo dưỡng xe ngựa cho Royal Mail tại Northampton. Nghĩa là khi ô tô chưa xuất hiện, Mulliner đã thành thạo công việc mà sau này gọi là Coachbuilding: chế tác cá nhân hoá theo yêu cầu đến từng đường kim mũi chỉ.
Mulliner xuất hiện trong lịch sử Bentley từ rất sớm. Tại triển lãm Olympia ở London năm 1923, họ đóng chiếc 3 Litre hai chỗ riêng cho hãng. Trong thập niên 1920, Mulliner làm thân xe cho hơn 240 chiếc Bentley. Năm 1952, R-Type Continental ra mắt (chiếc xe bên phải trong hình bên dưới) được Bentley xem là tác phẩm coachbuilt nổi tiếng nhất của Mulliner.
Năm 1959, Rolls-Royce mua lại Mulliner, ghép với Park Ward, thành Mulliner Park Ward vào năm 1961. Khi Rolls-Royce và Bentley tách nhau năm 1998, Mulliner trở thành một phần của Bentley Motors. Ngày nay, Bentley mô tả đây là bộ phận cá nhân hoá, khách đặt xe theo ý riêng (bespoke, tiếng Anh nghĩa là “đặt may”).
Từ năm 2020, Mulliner chia hoạt động của mình thành ba mảng:
- Classic: hồi sinh những mẫu xe king điển của quá khứ. Mảng này từng dựng lại mẫu xe Corniche 1939 đã thất lạc.
- Collections: các bản đặc biệt, cá nhân hoá trên nền những mẫu xe đang sản xuất, như Continental GT Mulliner.
- Coachbuilt: đóng thân xe hoàn toàn mới theo nhu cầu riêng biệt. Mở màn là Bacalar, mui trần hai chỗ, chỉ 12 chiếc.
Xe càng sang, nhu cầu cá nhân hoá càng nhiều, bởi tầng lớp danh gia vọng tộc không muốn ai giống mình, đồng thời cũng không muốn mình giống ai.
| Hãng | Bộ phận | Mức độ bespoke |
| Bentley | Mulliner | Rất cao |
| Rolls-Royce | Bespoke | Đỉnh cao |
| Mercedes-Maybach | MANUFAKTUR | Cũng cao |
| Porsche | Porsche Exclusive Manufaktur | Cũng cao |
| Aston Martin | Q by Aston Martin | Rất cao |
| McLaren | McLaren Special Operations (MSO) | Rất cao |
| Range Rover | SV Bespoke | Cũng Cao |
| BMW | BMW Individual | Trung bình |
| Audi | Audi exclusive | Trung bình |
Về cá nhân hoá, Bentley cho biết nếu tính cả bảng màu mở rộng và dải sơn Mulliner, khách có 80 màu để chọn, mọi thứ nhìn thấy trong cabin đều chỉnh được theo ý, kể cả bàn đạp lẫn thảm sàn. Với Mulliner, khả năng tuỳ biến là vô tận.
Có điều, tay nghề của thợ da, thợ gỗ, thợ sơn chỉ làm đẹp những gì chủ nhân nhìn và chạm. Trong chiếc Bentley, còn một phần trải nghiệm không nhìn thấy, không sờ thấy: âm thanh. Bentley tìm đến hãng high-end ở Salisbury tên Naim.
Naim: chất âm tinh tuyển trên xe chủ tịch
Julian Vereker MBE (1945-2000), người sáng lập Naim Audio, là tay đua, doanh nhân và kỹ sư tự học với niềm đam mê sâu sắc dành cho âm nhạc. Năm 1969, ông lập Naim Audio Visual, sản phẩm đầu tiên là chiếc hộp biến tiếng nhạc thành ánh sáng. Năm 1972, ông thắng hợp đồng cung cấp thiết bị cho đài Capital Radio vừa mở.
Ngày 4/6/1973, Naim Audio chính thức thành lập tại Salisbury, sản phẩm dân dụng đầu tiên là bộ khuếch đại công suất NAP 200. Năm 2011, Naim sáp nhập với nhà sản xuất loa Focal của Pháp, hiện thuộc tập đoàn Vervent Audio Group.
Naim hợp tác với Bentley bắt đầu từ năm 2008, khi giám đốc cấp cao Bentley, vốn là người dùng thiết bị Naim, chủ động liên hệ với hãng.
Hệ thống công nghệ âm thanh Naim for Bentley không nằm ở công suất mà ở phần xử lý tín hiệu số (DSP): cân chỉnh âm sắc và âm lượng tự thay đổi theo tốc độ xe, vị trí đặt loa được tính toán riêng cho từng chiếc. Hiệu suất âm thanh được đảm bảo bất kể điều kiện đường xá, tốc độ, thời tiết hay thể loại nhạc đang phát.
Hệ thống âm thanh trên Continental GT và GTC dùng 20 loa với bộ khuếch đại 2.200 W. Bản cao cấp Naim for Mulliner, ban đầu dành riêng cho mẫu Batur by Mulliner, cũng có 20 loa, được phát triển cùng thương hiệu loa Focal.
Các hãng âm thanh phổ biến trên ô tô
| Hãng âm thanh | Hãng xe tiêu biểu | Vị trí phân khúc |
| Naim | Bentley | Xe siêu sang |
| Bang & Olufsen | Audi | Sang và cận sang |
| Burmester | Mercedes, Porsche | Sang và thể thao |
| Mark Levinson | Lexus | Sang kiểu Lexus |
| Bowers & Wilkins | BMW, Volvo | Xe cận sang |
| SONY | Đặc biệt xe Nhật | Phổ thông |
| Yamaha | Đặc biệt xe Nhật | Phổ thông |
| BOSE | Các hãng phổ thông | Phổ thông |
Bentley Continental GTC S Vietnam Skyline
Continental GTC S Vietnam Skyline Edition là mẫu độc bản (1-of-1) do bộ phận cá nhân hoá Mulliner thực hiện, đánh dấu 10 năm Bentley hiện diện tại Việt Nam.
Ngoại thất màu đen Onyx; gói Blackline thay chi tiết mạ chrome bằng vật liệu đen bóng; bodykit carbon đen điểm đường kẻ mảnh màu trắng. Nội thất phối trắng & đen. Trên tựa đầu, thêu tay biểu tượng Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Nhà hát Lớn, cầu Rồng, toà nhà Bitexco, Landmark 81 và Vietcombank. Ba thành phố hội tụ.
Dưới nắp ca-pô là động cơ 4.0 V8 tăng áp kép, một trong những phiên bản cuối cùng mang cấu hình máy thuần xăng V8. Bentley Continental GT thế hệ mới đã chuyển sang hệ truyền động Ultra Performance Hybrid V8.
Ngoài Việt Nam, nhà Bentley luôn có những phiên bản giới hạn hoặc độc bản kỷ niệm cho từng thị trường quốc tế chiến lược. Châu Á nói chung, là miền đất vàng của Bentley.
| Cảm hứng | Tên chính thức | Quốc gia |
|---|---|---|
| Continental GTC S mui trần độc bản | Bentley Continental GTC S Vietnam Skyline Edition | Việt Nam |
| Continental GTC S lấy cảm hứng lướt sóng | Bentley Continental GTC S “Surfing” One-of-One | Trung Quốc |
| Flying Spur bản đen/trắng chỉ dành cho Hàn Quốc | Bentley Flying Spur Korean Edition by Mulliner | Hàn Quốc |
| Bộ sưu tập 6 xe lấy cảm hứng Abu Dhabi | Bentley Mulliner Skyline Collection | Trung Đông (UAE) |
| Bộ 5 xe Mulliner Bespoke màu cờ Ấn Độ | Bentley Mulliner Bespoke Collection – India | Ấn Độ |
| Bộ ba kỷ niệm cấu hình V8 4.0L cuối cùng | Bentley Continental GT / GTC / Flying Spur Edition 8 | Bắc Mỹ |
Một chiếc Bentley có thể chạy qua bất kỳ thành phố nào, Vietnam Skyline mang thành phố theo cùng, thêu bằng sợi chỉ dân tộc xuyên suốt dòng chảy lịch sử. Trên thế giới không thiếu Bentley Continental màu đen, nhưng chỉ một chiếc chính hãng độc bản (1-of-1) mang đường chân trời Việt Nam sau gáy chủ tịch.
