Tháng 3/2025, tại Hà Nội, Geely chính thức điểm danh bản đồ ô tô Việt với mẫu Coolray phổ thông đại chúng. 99% người Việt khi đó “lại thêm một hãng xe Trung Quốc”.
Nhưng với ngành công nghiệp ô tô, Geely Auto là cái tên đã âm thầm lăn bánh 40 năm, vượt phong ba bão táp từ xưởng sản xuất tủ lạnh vô danh ở Chiết Giang, Trung Quốc, từng bước vươn mình ngoạn mục đến vị trí thứ 7 toàn cầu vào giữa năm 2026.
Khởi nghiệp từ con số 0 (Thập niên 1980 – 1990)
Năm 1986, thế giới ô tô đang chuyển động không ngừng với những diễn biến dồn dập.
Bắc Mỹ > Ford đặt lên bàn cân toàn bộ số phận công ty với chiếc sedan mang dáng khí động học chưa từng có: Ford Taurus. Đường nét bo tròn, mượt mà đến mức giới báo chí thời đó gọi đùa là “quả trứng khổng lồ”, nhưng chính “quả trứng” đã cứu Ford khỏi bờ vực, mở ra kỷ nguyên thiết kế aerodynamic cho cả ngành công nghiệp xe hơi Mỹ.
Châu Âu > BMW trình làng thế hệ 7 Series thứ hai, chiếc sedan flagship đặt cược vào công nghệ đỉnh cao, đặt nền móng cho cỗ máy siêu nạp V12 đầu tiên của Đức thời hậu chiến.
Nhật Bản > Toyota tung thế hệ thứ ba của Supra động cơ 3.0L tăng áp, 230 mã lực, hệ thống treo tay đòn kép, thiết kế khí động học có hệ số cản gió 0,32 Cd.
Ba mẫu xe cho thấy ngành ô tô thế giới khi ấy đang tiến về phía trước với tốc độ phi mã. Còn ở Chiết Giang, Trung Quốc, Geely vừa mới bắt đầu. Không phải bằng ô tô bốn bánh mà bằng tủ lạnh bốn chân.
Tại thị trấn nhỏ Taizhou, Chiết Giang, Trung Quốc, chẳng ai để ý đến thanh niên Lý Thư Phúc (Li Shufu) đang vay mượn tiền gia đình để mở xưởng sản xuất linh kiện tủ lạnh. Cát Lợi – Geely – nghĩa là “may mắn, tốt lành”.
Không ai, kể cả chính người sáng lập, có thể tưởng tượng bốn thập kỷ sau, cái tên Geely hiên ngang đứng chung bảng xếp hạng với Toyota, Volkswagen, Hyundai, sở hữu luôn cả biểu tượng an toàn của châu Âu Volvo.
Như mọi hoa hậu đều đẹp lên trong nghèo khó, mọi câu chuyện vĩ đại luôn bắt đầu từ nơi khiêm nhường.
Ngày Phát Tài, Phát Lộc: chiếc xe thương mại đầu tiên
Từ tủ lạnh, Lý Thư Phúc rẽ sang vật liệu xây dựng, rồi xe máy, đến năm 1994, Geely trở thành nhà sản xuất xe tay ga đầu tiên của Trung Quốc, sản lượng 200.000 chiếc chỉ sau một năm. Nhưng tham vọng của người đàn ông này không dừng ở hai bánh.
Đúng ngày 8 tháng 8 năm 1998, ngày theo quan niệm phương Đông là ngày Phát Tài, Phát Lộc, chiếc xe thương mại đầu tiên mang tên Geely Haoqing chính thức lăn bánh khỏi nhà máy Lâm Hải, Chiết Giang.
Haoqing dựa trên nền tảng Daihatsu Charade thông qua giấy phép từ Tianjin Xiali, sử dụng động cơ ba xi-lanh 993cc của Daihatsu hoặc động cơ bốn xi-lanh 1.342cc của Toyota. Nói cách khác, Geely học lăn bánh bằng cách đứng trên vai người khổng lồ, không giấu giếm, không tự huyễn hoặc.
Nhưng ý nghĩa của ngày hôm đó không nằm ở công nghệ. Lần đầu tiên trong lịch sử Trung Quốc hiện đại, một doanh nghiệp tư nhân, không phải quốc doanh, dám nhảy bổ vào ngành công nghiệp vốn được xem là đặc quyền của nhà nước. Geely trở thành hãng xe tư nhân đầu tiên của Trung Quốc, dù giấy phép chính thức mãi đến tháng 11 năm 2001 mới được cấp, khiến quá trình sản xuất hàng loạt phải chờ đến năm 2002.
Một khởi đầu khiêm tốn, chậm rãi, đầy rào cản hành chính. Nhưng ý niệm “phát tài phát lộc” của ngày 8/8 dường như đã gieo đúng hạt giống. Mitsubishi cũng chọn số 8 làm con số chủ đạo, có lẽ không phải ngẫu nhiên kiểu tung đồng xu lên trời.
Thập niên 2000: Geely tích lũy nội lực và tấm vé IPO
Nếu thập niên 90 là câu chuyện mang màu sắc khởi nghiệp liều lĩnh, thập niên 2000 là câu chuyện của sự kiên nhẫn. Kiên tâm & nhẫn nại.
Geely dành cả một thập kỷ âm thầm tích lũy kinh nghiệm sản xuất, mở rộng dòng sản phẩm với các biến thể như Merrie, Uliou, Urban Nanny, những cái tên mộc mạc nhưng đại diện cho chiến lược rõ ràng: phủ sóng phân khúc xe cỏ lạ cho tầng lớp trung lưu mới nổi ở các đô thị hạng ba, hạng tư của Trung Quốc.
Năm 2003, Geely xuất khẩu lô xe đầu tiên ra nước ngoài, bước chân dò dẫm đầu tiên ra khỏi biên giới. Cùng năm, công ty chuyển đổi từ mô hình gia đình sang mô hình quản trị chuyên nghiệp, thành lập Zhejiang Geely Holding Group vào tháng 3/2003.
Cột mốc quan trọng nhất của giai đoạn này đến vào năm 2005: Geely niêm yết trên Sàn giao dịch chứng khoán HongKong. Đây là bước đi bản lề, không chỉ mang lại nguồn vốn để công ty tiếp tục đầu tư nghiên cứu sản xuất, mà buộc Geely phải minh bạch hóa, chuẩn hóa quản trị theo tiêu chuẩn quốc tế. Đến năm 2006, Lý Thư Phúc phải nhường lại chức CEO để tuân thủ quy định niêm yết của sàn Hong Kong, một sự nhượng bộ hiếm hoi từ người vốn quen tự mình quyết định mọi thứ.
Cũng trong giai đoạn này, Geely bắt đầu cuộc phiêu lưu: xuất hiện tại Frankfurt Motor Show 2005, tiếp nối bằng buổi ra mắt tại Detroit Auto Show 2006. Chưa ai ở phương Tây thực sự để mắt tới những chiếc xe cỏ lạ này, nhưng Geely đã có mặt trong ngày hội triển lãm ở tầm thế giới, đó là điều quan trọng nhất.
Nhìn lại, thập niên 2000 là mười năm Geely xây nền, tích lũy công nghệ, tích lũy nguồn vốn, chuẩn bị cho bước nhảy mà không ai, kể cả nhà tiên tri lỗi lạc nhất, dám dự đoán.
Năm 2010: Cơn địa chấn Volvo và bốn con đường của Long Tứ
Năm 2010, ngành công nghiệp ô tô thế giới chứng kiến một trong những phi vụ M&A gây sốc nhất lịch sử: hãng xe Trung Quốc non trẻ, chưa từng bán chiếc xe nào ở châu Âu hay Bắc Mỹ, đứng ra mua lại toàn bộ Volvo Cars từ tay Ford với giá 1,8 tỷ USD.
Con số ấy, đặt cạnh mức 6,45 tỷ USD Ford bỏ ra để mua Volvo năm 1999, nghe có vẻ như deal hời. Nhưng đằng sau nó là câu chuyện dài của sự kiên trì: Lý Thư Phúc theo đuổi thương vụ này từ năm 2007, bị Ford từ chối, tiếp tục bị từ chối lần nữa vào năm 2008, trước khi cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu buộc Ford phải bán bớt các thương hiệu đặc sản để tập trung nguồn lực. Thỏa thuận được ký ngày 28/3/2010, hoàn tất ngày 2/8/2010 tại Hangzhou và Gothenburg.
(Trong thông điệp gửi đồng nghiệp, đối tác & cổ đông vào năm 2025, Lý Thư Phúc nhận định mua Volvo chính là thời khắc đưa “con hổ” trở lại núi sau thời gian mài giũa bản năng thị trường)
Giới quan sát quốc tế khi đó gần như đồng loạt lên bài hoài nghi: liệu hãng xe giá rẻ Trung Quốc có đủ năng lực vận hành thương hiệu hàng đầu châu Âu? Geely đã chọn con đường khôn ngoan, để Volvo giữ nguyên tổng hành dinh tại Thụy Điển, giữ nguyên đội ngũ kỹ sư, giữ nguyên bản sắc thiết kế Scandinavian, chỉ đóng vai trò cổ đông chiến lược đứng sau.
Chính thời khắc về chung mái nhà tưởng chừng lệch pha, Geely xây dựng năng lực nghiên cứu và phát triển thực thụ: thành lập Geely Technology Europe kết hợp năng lực của 500 nhà nghiên cứu và kỹ sư từ hơn 30 quốc tịch; sở hữu trung tâm thử nghiệm an toàn quy mô lớn tại Ninh Ba với vốn đầu tư 282 triệu USD…
Đến hiện tại, Geely làm chủ năm nền tảng cốt lõi:
- CMA (Compact Modular Architecture) nền tảng module cỡ nhỏ và trung, Geely và Volvo đồng phát triển, trở thành xương sống cho hàng loạt mẫu xe từ Volvo XC40, Lynk & Co cho đến Polestar.
- BMA (B-segment Modular Architecture) nền tảng module phân khúc B do chính Geely độc lập phát triển, kế thừa tinh thần linh hoạt của CMA nhưng chủ động hoàn toàn về công nghệ.
- SPA (Scalable Product Architecture) nền tảng xe cỡ lớn của riêng Volvo, đạt điểm an toàn cao nhất trong các bài kiểm định châu Âu, minh chứng Geely biết khi nào nên đứng lùi lại và tôn trọng chuyên môn của đối tác.
- SEA (Sustainable Experience Architecture) nền tảng thuần điện quy mô toàn tập đoàn, ra mắt năm 2020, có khả năng mở rộng từ xe cỡ nhỏ đến cỡ lớn, đặt nền móng cho các thương hiệu điện hóa như Zeekr, Smart, Polestar.
- GTA (Geely Terrain Architecture) nền tảng xe địa hình, kết hợp thân xe liền khối với khung tích hợp. Cấu trúc dạng lồng gồm 6 thanh ngang, 7 thanh dọc, 8 vòng liên kết, giúp giảm khoảng 100kg so với khung rời truyền thống.
Năm nền tảng cho phép Geely nhân bản thần tốc nhiều phân khúc, nhiều thương hiệu, nhiều thị trường mà vẫn giữ được hiệu quả chi phí sản xuất thông qua chia sẻ linh kiện. Từ hãng đi vay mượn công nghệ Daihatsu lắp ráp xe, Geely giờ đây đã trở thành người nắm giữ lá bùa công nghệ.
Geely vươn lên vị trí thứ 7 thế giới với 4,6% thị phần
Theo dữ liệu công bố giữa năm 2026, Tập đoàn Geely Holding, tính chung tất cả các thương hiệu trong hệ sinh thái Geely, Volvo, Zeekr, Lynk & Co, Smart, Polestar, Proton và Lotus đã vươn lên vị trí thứ 7 trong bảng xếp hạng các tập đoàn ô tô lớn nhất thế giới, đạt 4,6% thị phần toàn cầu trong nửa đầu năm 2026. Con số này gấp ba lần so với mức 1,5% thị phần của mười năm trước.
- Tổng hệ sinh thái: 1.934.842 xe
- Doanh số ngoài China: 474.228 xe
- Thương hiệu Geely: 519.793 xe
- Thương hiệu Volvo: 324.817 xe
- Thương hiệu Zeekr: 178.370 xe
- Thương hiệu Lynk & Co: 144.215 xe
Từ một xưởng nhỏ ở Chiết Giang, đến ngày Phát Tài Phát Lộc năm 1998 khi chiếc xe đầu tiên lăn bánh, cơn địa chấn Volvo năm 2010, giờ là vị trí thứ 7 thế giới giữa năm 2026 – bốn mươi năm của Geely là câu chuyện của “Lý Thư Phúc – Thời thế tạo nên tôi”. Có lẽ, cái tên “Cát Lợi” may mắn, tốt lành Lý Thư Phúc chọn từ ngày đầu, sau bốn mươi năm, đã không còn là lời cầu chúc mà trở thành lời tiên tri tự ứng nghiệm.
Tại Việt Nam, Geely đã giới thiệu đầy đủ đội hình thương hiệu, phong phú kiểu dáng, đa dạng hệ truyền động.
- Geely Coolray: xe phổ thông 500 triệu
- Geely EX5 PHEV: xe cắm sạc 900 triệu
- Volvo EC40: xe thuần điện 1 tỷ 700 triệu
- Lynk Co 900: xe chủ tịch PHEV 3 tỷ+
- Thần gió Lotus Eletre: xe điện 4 tỷ+
Tóm tắt hành trình Geely 40 năm, qua từng thập kỷ
Bốn mươi năm, Geely đi một mạch từ xưởng linh kiện tủ lạnh ở Chiết Giang đến vị trí thứ 7 trong bảng xếp hạng ô tô toàn cầu. Suốt Ngày XE ngả mũ thán phục!
1986 Thành lập: Lý Thư Phúc vay tiền gia đình mở xưởng linh kiện tủ lạnh ở Taizhou, Chiết Giang. Chưa ai gọi đây là hãng xe, nhưng cái tên “Cát Lợi” may mắn, tốt lành đã được đặt, được gieo cho hành trình bốn thập kỷ sau này.
Thập niên 90 Học nghề: Geely chuyển sang sản xuất xe máy năm 1994, trở thành hãng làm xe tay ga đầu tiên của Trung Quốc. Đến 1998, chiếc ô tô đầu tiên Haoqing ra đời dựa trên nền tảng Daihatsu, bước đệm để bước vào ngành công nghiệp ô tô.
Những năm 2000 Tích lũy: Geely mở rộng dòng sản phẩm, xuất khẩu lô xe đầu tiên năm 2003, chuyển đổi thành tập đoàn. Cột mốc quan trọng nhất: niêm yết trên sàn Hong Kong năm 2004, huy động vốn, chuẩn hóa quản trị, chuẩn bị cho bước nhảy vọt tiếp theo.
Cú nổ 2010 Mua Volvo: Geely chi 1,8 tỷ USD mua toàn bộ Volvo Cars từ Ford, đưa con hổ trở lại núi. Từ đây, Geely có được năng lực R&D, từng bước làm chủ bốn nền tảng CMA, BMA, SPA, SEA, sẵn sàng nhân bản công nghệ cho cả tập đoàn đa thương hiệu.
2020 Tiến ra biển lớn: Geely ra mắt nền tảng thuần điện SEA, khai sinh thương hiệu xe điện hạng sang Zeekr (2021) cạnh tranh trực tiếp với Tesla. Xuất khẩu tăng vọt, mạng lưới vươn tới châu Âu, Trung Đông, Đông Nam Á, đánh dấu Geely chính thức bước ra sân khấu toàn cầu.
2026 Top 7 thế giới: Tập đoàn Geely Holding (gồm Geely Auto, Volvo, Zeekr, Lynk & Co, Polestar, Proton, Lotus…) xếp thứ 7 toàn cầu với 4,6% thị phần, dấu hiệu tích cực cho tham vọng top 5 thế giới vào năm 2030.
